Referentienota · Rechtsvergelijkende studies
Wie houdt toezicht op wie? Toezichtsarchitectuur vergeleken
Een vergelijkend overzicht van de voornaamste financiële toezichthoudende autoriteiten in Spanje, België en de Europese Unie, met rechtsvergelijkende verwijzingen naar Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk.
- Gepubliceerd:
- Laatst herzien:
§ 1Spanje, België en de Europese Unie
Spanje scheidt het effectentoezicht (CNMV) van het bankentoezicht (Banco de España, dat ook toezicht houdt op de gedragingen van kredietinstellingen tegenover hun cliënten); verzekeringen en pensioenfondsen staan onder toezicht van de Dirección General de Seguros y Fondos de Pensiones (DGSFP), die deel uitmaakt van het ministerie van Economie.
België volgt sinds 2011 een twin-peaksmodel: de Nationale Bank van België is bevoegd voor het prudentieel toezicht op kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen en andere financiële instellingen, en de FSMA voor het toezicht op de financiële markten en op de gedragingen tegenover cliënten, met inbegrip van de gedragsregels die van toepassing zijn op beleggingsdiensten en verzekeringsdistributie.
Binnen de eurozone oefent de Europese Centrale Bank het prudentieel toezicht op significante kredietinstellingen rechtstreeks uit binnen het gemeenschappelijk toezichtsmechanisme, op grond van Verordening (EU) nr. 1024/2013 van de Raad; de nationale autoriteiten houden toezicht op minder significante instellingen onder het toezicht van de ECB, en de ECB beslist over de vergunning van alle kredietinstellingen. Gedragstoezicht, consumentenbescherming en toezicht op de bestrijding van het witwassen van geld zijn geen taken van de ECB en blijven nationaal.
De Europese Bankautoriteit en de Europese Autoriteit voor effecten en markten dragen bij tot gemeenschappelijke regels en convergentie in het toezicht, met name via technische normen en richtsnoeren; zij vervangen in de regel niet de nationale toezichthouders in het dagelijkse toezicht op individuele ondernemingen. ESMA houdt niettemin rechtstreeks toezicht op bepaalde entiteiten, zoals ratingbureaus en transactieregisters. Het verzekeringstoezicht wordt op Europees niveau gecoördineerd door EIOPA.
§ 2Frankrijk en Duitsland
Frankrijk scheidt het markttoezicht (AMF) van het prudentieel toezicht op banken en verzekeraars (ACPR); de ACPR is ook bevoegd voor de bescherming van de cliënten van de banken en verzekeraars waarop zij toezicht houdt. Duitsland concentreert het toezicht op banken, verzekeringen en effecten bij BaFin, dat in het bankentoezicht samenwerkt met de Deutsche Bundesbank.
Dezelfde benamingen stemmen dus niet overeen met identieke bevoegdheden: een “bankentoezichthouder” kan al dan niet ook bevoegd zijn voor de bescherming van cliënten, naargelang van het rechtsstelsel.
§ 3Verenigd Koninkrijk en internationale standaarden
Het Verenigd Koninkrijk scheidt het gedragstoezicht (FCA) van het prudentieel toezicht (PRA, binnen de Bank of England), buiten het Europese kader. Op internationaal niveau stellen organen zoals het Bazels Comité en IOSCO standaarden vast die op zich niet bindend zijn; zij krijgen pas rechtskracht wanneer zij worden uitgevoerd in Europees of nationaal recht.
De institutionele architectuur bepaalt wie mag optreden, maar niet, op zich, wie aansprakelijk is. Die vraag wordt behandeld in de nota over toezicht en burgerrechtelijke aansprakelijkheid.
Bronnen en referenties
- [1]FSMA — Financial Services and Markets Authority(opent in een nieuw venster)Toezichthoudende autoriteit
- [2]National Bank of Belgium (NBB / BNB)(opent in een nieuw venster)Toezichthoudende autoriteit
- [3]Council Regulation (EU) No 1024/2013 (SSM Regulation)(opent in een nieuw venster)EU-recht
- [4]AMF — Autorité des marchés financiers(opent in een nieuw venster)Toezichthoudende autoriteit
- [5]ACPR — Autorité de contrôle prudentiel et de résolution(opent in een nieuw venster)Toezichthoudende autoriteit
- [6]BaFin — Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht(opent in een nieuw venster)Toezichthoudende autoriteit
- [7]Deutsche Bundesbank(opent in een nieuw venster)Toezichthoudende autoriteit
- [8]CNMV — Comisión Nacional del Mercado de Valores(opent in een nieuw venster)Toezichthoudende autoriteit
- [9]Banco de España(opent in een nieuw venster)Toezichthoudende autoriteit
- [10]DGSFP — Dirección General de Seguros y Fondos de Pensiones(opent in een nieuw venster)Toezichthoudende autoriteit
- [11]Regulation (EU) No 1093/2010 (EBA Regulation)(opent in een nieuw venster)EU-recht
- [12]Regulation (EU) No 1095/2010 (ESMA Regulation)(opent in een nieuw venster)EU-recht
- [13]EIOPA — European Insurance and Occupational Pensions Authority(opent in een nieuw venster)Toezichthoudende autoriteit
- [14]Financial Conduct Authority (FCA)(opent in een nieuw venster)Toezichthoudende autoriteit
- [15]Prudential Regulation Authority (Bank of England)(opent in een nieuw venster)Toezichthoudende autoriteit
- [16]Basel Committee on Banking Supervision (BIS)(opent in een nieuw venster)Internationale normgever (niet-bindend)
- [17]IOSCO — International Organization of Securities Commissions(opent in een nieuw venster)Internationale normgever (niet-bindend)
Deze inhoud is algemene juridische informatie. Zij vormt geen juridisch advies en doet geen advocaat-cliëntrelatie ontstaan.
Verwante inhoud
Juridische begrippen en terminologie
Toezicht is geen schadevergoeding: toezichtsverplichtingen en burgerrechtelijke aansprakelijkheid
Waarom een tekortkoming in het toezicht een individu niet automatisch een recht op schadevergoeding verleent — en waarom de vraag niettemin een juridische blijft.
Financiële regulering & toezicht · Financiële aansprakelijkheid
Gepubliceerd Officiële bronnen: 5
Juridische begrippen en terminologie
Oorzakelijk verband en verlies van een kans in financiële geschillen
Waarom het oorzakelijk verband vaak de beslissende vraag is in beleggings- en bankvorderingen, en waarom verlies van een kans geen universeel begrip is.
Financiële aansprakelijkheid · Beleggersbescherming
Gepubliceerd Officiële bronnen: 8
Juridische begrippen en terminologie
Geschiktheid en passendheid onder MiFID II
Twee onderscheiden beoordelingen met onderscheiden functies: wat MiFID II vereist, en waarom het onderscheid ertoe doet in een beleggingsgeschil.
Beleggersbescherming · Financiële aansprakelijkheid
Gepubliceerd Officiële bronnen: 9