Naar de inhoud

Financieel recht · III

Financiële regulering & toezicht

Toezichthoudende instellingen, hun bevoegdheden en de juridische grenzen van hun gezag.

Het financieel toezicht in Europa is gelaagd. Nationale autoriteiten zoals de FSMA en de Nationale Bank van België werken naast de Europese Centrale Bank, de Europese Bankautoriteit en ESMA, binnen een geheel van Europese financiële wetgeving.

Toepassingsgebied

  1. 01FSMA
  2. 02Nationale Bank van België
  3. 03Europese Centrale Bank
  4. 04Europese Bankautoriteit
  5. 05ESMA
  6. 06Relevante Europese financiële wetgeving
  7. 07Reglementaire verplichtingen en institutionele bevoegdheden
  8. 08Financiële compliance en governance
  9. 09Toezicht en juridische verantwoordingsplicht
  10. 10De juridische grenzen van het gezag van toezichthouders

Juridische kaders

Het Spaanse recht, het Belgische recht en het EU-recht dat op beide van toepassing is, gevolgd door de rechtsvergelijkende vragen die rijzen. Waar de EU-regels geharmoniseerd zijn, worden nationale verschillen niet verondersteld.

ESSpanje
Het toezicht is per sector georganiseerd. De CNMV houdt toezicht op de effectenmarkten en de beleggingsdiensten. De Banco de España houdt toezicht op de kredietinstellingen, met inbegrip van hun gedragingen tegenover cliënten. De DGSFP houdt toezicht op verzekeringen en pensioenfondsen.
BEBelgië
België volgt een twin-peaksmodel. De Nationale Bank van België is bevoegd voor het prudentieel toezicht, en de FSMA voor de financiële markten en de gedragingen tegenover cliënten. Artikel 68 van de wet van 2 augustus 2002 beperkt de burgerrechtelijke aansprakelijkheid van de FSMA tot bedrog en zware fout.
EUEuropese Unie
De Europese Centrale Bank houdt binnen het Gemeenschappelijk Toezichtsmechanisme rechtstreeks toezicht op de significante kredietinstellingen in de eurozone (Verordening (EU) nr. 1024/2013). De EBA en ESMA dragen bij tot het gemeenschappelijk regelboek en tot convergentie in het toezicht. Het gedragstoezicht blijft nationaal.
Rechtsvergelijkende vragen
Gelijkaardige benamingen betekenen geen identieke bevoegdheden. Of een autoriteit aansprakelijk kan worden gesteld, en onder welke voorwaarden, hangt af van de nationale regeling. Een tekortkoming in het toezicht doet op zich geen individueel recht op schadevergoeding ontstaan.

Vragen die de analyse stelt

  • Welke autoriteit is bevoegd, op welke rechtsgrond en voor welke instelling?
  • Is het betrokken instrument een bindende regel, een richtsnoer of een toezichtsverwachting?
  • Welke rechtsmiddelen bestaan er tegen toezichtsbeslissingen?
  • Beschermt de toezichtsregel volgens het toepasselijke privaatrecht ook individuele belangen?

Referentienota’s in dit domein

Rechtsvergelijkende studies

Wie houdt toezicht op wie? Toezichtsarchitectuur vergeleken

Een vergelijkend overzicht van de voornaamste financiële toezichthoudende autoriteiten in Spanje, België en de Europese Unie, met rechtsvergelijkende verwijzingen naar Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk.

Financiële regulering & toezicht

Gepubliceerd Officiële bronnen: 17